Don’t assume, just ask

ผมเคยเขียน blog เรื่องนี้ซึ่งผมเคยคิดว่าเป็นเรื่องของ Agile เพียงอย่างเดียว (นี่ก็เป็นตัวอย่างของการ assume) หลังจากเวลาผ่านไปนานมาก (ปีกว่า) กลับมานั่งคิดปรากฏว่า เรื่องนี้ดูจะเป็นสิ่งสำคัญที่สุดในกระบวนการเรียนรู้เลยก็ว่าได้ ถ้าให้แปลประโยคนี้ในวันนี้ผมจะแปลว่า่ “อย่าตัดสินอะไรจนกว่า จะได้ยิน” คนเรามักตัดสินสิ่งต่างๆ รอบตัว โดยคิดว่า เป็นการ “รู้” และอุปสรรคของการเรียนรู้ที่สำคัญที่สุดคือ คนเรามักจะไม่รู้ว่าตนเองไม่รู้ในเรื่องนั้นๆ แต่คิดว่ารู้ทั้งที่จริงแล้วเป็นการ “ตัดสิน”(assume) เอาเองต่างหาก ปัญหาสำคัญอีกอย่างหนึ่งคือ คนเรามักชอบตัดสินคนอื่น แต่ไม่ชอบใ้ห้คนอื่นตัดสินตัวเอง เพราะฉะนั้นสิ่งนี้จึงเป็นเหตุให้เกิดความไม่พอใจ ความขุ่นเคือง ความขัดแย้ง ได้ง่าย

ทำไมคนเราจึงมักจะตัดสินเรื่องต่างๆ รอบตัว แทนที่จะค้นหาความจริง เป็นเรื่องนี่พูดยาก อาจจะเป็นธรรมชาติของมนุษย์ก็ได้ที่จะเป็นอย่างนั้น แต่ผมคิดว่าการ “ตัดสิน” ของคนเรามักจะมาจาก “ความเชื่อ” ส่วนบุคคล แต่เราเอาเรื่องที่เป็นส่วนบุคคลนั้นไปใช้กับคนอื่น พูดถึง “ความเชื่อ” ตามแบบพุทธก็คงจะต้องไปดูที่หลัก “กาลามสูตร 10″ เมื่อคิดว่าตนเองรู้เรื่องไหนก็ต้องถามว่า ตกในข่ายข้อใดในนี้หรือเปล่า ถ้าใช่ก็หมายความว่า เป็นการ assume ไม่ใช่การรู้จริงๆ

1. อย่าเพิ่งเชื่อตามที่ฟังๆ กันมา
2. อย่าเพิ่งเชื่อตามที่ทำต่อๆ กันมา
3. อย่าเพิ่งเชื่อตามคำเล่าลือ
4. อย่าเพิ่งเชื่อโดยอ้างตำรา
5. อย่าเพิ่งเชื่อโดยนึกเดา
6. อย่าเพิ่งเชื่อโดยคาดคะเนเอา
7. อย่าเพิ่งเชื่อโดยนึกคิดตามแนวเหตุผล
8. อย่าเพิ่งเชื่อเพราะถูกกับทฤษฎีของตน
9. อย่าเพิ่งเชื่อเพราะมีรูปลักษณ์ที่ควรเชื่อได้
10. อย่าเพิ่งเชื่อเพราะผู้พูดเป็นครูบาอาจารย์ของตน

Links:
http://korn4d.wordpress.com/2009/04/18/ไม่รู้ให้ถาม-dont-assume-just-ask/
http://www.buddhadasa.com/rightstudydham/kalamasuta.html
http://th.wikipedia.org/wiki/กาลามสูตร